Ligergometer: Het comfortabele alternatief voor klassieke fietsergometers
Ligergometers, ook bekend unter de naam recumbent bikes, behoren tot de moderne fitnessapparaten die een steeds grotere populariteit genieten voor thuisgebruik. Dit is vooral te danken aan het hoge comfort dat de apparaten tijdens de training bieden. Bovendien overtuigen ligergometers door een groot aantal toepassingsgebieden en bijzondere voordelen voor therapeutische trainingsmaatregelen. In de comfortabele ligpositie op deze ergometers kunnen zowel oefeningen ter verbetering van de conditie als toepassingen uit de revalidatiesector en trainingseenheden voor vetverbranding worden uitgevoerd. Ook de doelgroep is bij dit fitnessapparaat bijzonder groot: naast ambitieuze sporters die ligergometers gebruiken voor cardiotraining, behoren ook beginners, mensen die willen afvallen, revalidatiepatiënten, mensen met rugklachten, zwangeren en ouderen tot de gebruikers. Laatstgenoemden weten ook de lage instap van deze apparaten bijzonder te waarderen.
Opbouw en werking van een ligergometer
De onderdelen van een liggende ergometer lijken op die van een klassieke fietsergometer: naast het frame beschikken ergometers over een vliegwiel, pedalen, handgrepen, zitting, hartslagmeter en trainingscomputer. Liggende ergometers hebben daarnaast ook noch een rugleuning. Door de speciale opbouw en de ongewone frameconstructie vindt de training op een liggende ergometer plaats in een half liggende houding. Dat heeft behalve de ontlastende houding voor de wervelkolom overigens het prettige bijeffect dat de spieren in benen en billen op een recumbent bike effectiever worden getraind dan op een klassieke zittende ergometer. Bovendien zorgt de zeer comfortabele trainingshouding ervoor dat vooral incidentele gebruikers en beginners hun training gemakkelijker volhouden. Voor professionele gebruikers biedt de lichaamshouding weer het voordeel dat tijdens de training extra oefeningen voor het bovenlichaam kunnen worden geïntegreerd – bijvoorbeeld halteroefeningen.
Over het algemeen is een liggende ergometer echter voornamelijk ontworpen voor het trainen van het onderlichaam: door te trappen wordt het vliegwiel in beweging gebracht en gehouden. Als ideaal vliegwielgewicht worden overigens vliegwielmassa's vanaf ca. 10 kg beschouwd. Om tijdens de training de hartslag in de gaten te houden, vindt de hartslagmeting plaats via een borstband of handsensoren. Laatstgenoemde worden echter als minder nauwkeurig beschouwd – wie een liggende ergometer dus gebruikt voor intervaltraining, doelzonetraining of therapeutische maatregelen, moet beslist kiezen voor nauwkeurige meetapparaten zoals borstbanden.
Toepassingsgebieden voor ligergometers
Liggende ergometers zijn oorspronkelijk voornamelijk ontwikkeld voor toepassingsgebieden in de revalidatiesector en komen dus voort uit therapeutische concepten. Daarom onderscheiden ze zich van veel andere cardiotrainingsapparaten door een bijzonder ergonomische constructie. Dit maakt liggende ergometers tot een van de beste apparaten voor therapeutische hart- en vaattraining en hersteltraining na blessures, operaties of rugproblemen. Maar natuurlijk profiteren niet alleen patiënten in revalidatietrajecten of uit de fysiotherapie van de specifieke voordelen van deze apparaten: liggende ergometers hebben de thuissector niet in de laatste plaats veroverd omdat ze op hoog niveau doelgerichte, op fitness gerichte cardiotraining mogelijk maken, het uithoudingsvermogen trainen en zeer geschikt zijn als sportapparaten voor vetverbranding. Ze zijn, net als veel cardiotrainingsapparaten, minder geschikt voor doelgerichte spieropbouw.
Vanwege de hoge comfortfactor behoren liggende ergometers tot de populairste apparaten bij zwangeren die thuis actief fit willen blijven. Ook oudere gebruikers en mensen met overgewicht waarderen de in vergelijking met de klassieke ergometer zeer ontspannen zithouding op de liggende ergometer, waarbij de gewrichten worden ontlast.
Juist trainen met de ligergometer
Met een liggende ergometer kunnen verschillende trainingsvormen worden uitgevoerd. De apparaten zijn bijvoorbeeld ideaal voor sessies intervaltraining. Met deze trainingsmethode kan vooral gericht conditie worden opgebouwd. Ze is gebaseerd op korte, maar zeer veeleisende belastingsfasen waarin het lichaam binnen 1 tot 3 minuten tot de limiet wordt gedreven. Na zo'n belastingsfase volgt een rustfase waarin de hartslag weer daalt. Om bestand te zijn tegen de enorme eisen van intervaltraining moet een sporter gezond en fit zijn. Bovendien speelt de zogeheten doelzonetraining een wichtige rol bij het gebruik van liggende ergometers: hieronder verstaat men het trainen binnen een hartslagzone die voor de betreffende gebruiker als optimaal geldt. Deze vorm van duurtraining is niet alleen zeer geschikt voor het versterken van het hart- en vaatstelsel, maar ook voor vetverbranding.
Ongeacht welke trainingsmethode u met een liggende ergometer wilt uitvoeren: bij het instellen van het apparaat moet altijd worden gelet op een individueel optimaal passende zithouding. Hierbij geldt: de zitting moet zo worden ingesteld dat de gehele voet op het pedaaloppervlak rust, niet alleen de tenen. Bovendien is het aan te bevelen de afstand zo te kiezen dat de knieën bij het trappen niet volledig gestrekt hoeven te worden. Deze houding ontlast de kniegewrichten. Ook de trapweerstand moet worden ingesteld: deze moet zo worden gekozen dat de sporter vloeiende bewegingen zonder haperingen kan maken. Afhankelijk van de individuele kracht moet de weerstand dus voor de training worden verhoogd of verlaagd.