De dagen worden weer korter, het wordt kouder en je twijfelt of je niet weer iets met lange mouwen moet aantrekken. Geen twijfel mogelijk: de herfst is in aantocht en daarmee breekt het nattere, onstuimigere seizoen aan. Nu zou iedereen het liefste met een deken en een kop thee op de bank kruipen. Maar juist nu is het de tijd om je immuunsysteem en je lichaam fit te maken voor de herfst en je voor te bereiden op het koudere seizoen. Wij geven je tips mee om je beter voor te bereiden op de komende maanden en je goede humeur te behouden.
Eet gezond met veel fruit en groente
Seizoensgebonden herfstgroente valt niet alleen op door felle kleuren, het bevat ook waardevolle mineralen en sporenelementen die je lichaam goed verzorgen. Ga eens naar een weekmarkt in de buurt en kijk rond bij de kramen van de boeren. Nu beginnen de maanden waarin geweldige groentesoorten in het seizoen zijn: Je vindt er felgekleurde pompoenen zoals de hokkaido en de flespompoen, die de hele winter in het seizoen zijn. Sowieso is er juist in de herfstmaanden een groot aanbod aan verschillende groentesoorten die de laatste zomerzonnestralen nog hebben opgevangen. Knapperige appels en aardappelen uit de regio, de laatste verse bessen zoals bramen stralen je in een dieprode tint tegemoet. Tegelijkertijd verschijnen de eerste herfst- en wintergroenten. Er wordt meer wortel- en knolgewas aangeboden. De eerste koolsoorten – een typische wintergroente – duiken op zoals boerenkool of savooiekool. Rode biet en suikermais, spruitjes en pastinaak bieden eveneens een overvloed aan goede voedingsstoffen om je van belangrijke mineralen en vitaminen te voorzien.
Stap over jezelf heen en ga sporten
Kruip je het liefst helemaal weg op de bank en wil je de deur niet uit omdat het buiten zo fris is geworden? Begrijpelijk, maar weinig behulpzaam. Zet jezelf eroverheen en ga wat vaker wandelen in de frisse lucht. Zoals bekend bestaat er geen slecht weer, alleen slechte kleding. Juist op een droge, zonnige herfstdag is het heerlijk om door de kleurrijke herfstbladeren in het bos te wandelen. En ook al is het maar een kort ommetje rond de buurt: het licht en de zonnestralen zullen jou en je humeur goed doen, je pakt noch een dosis vitamine D mee, versterkt je immuunsysteem en laat je niet vangen door herfstmoeheid. Wie graag hardloopt of fietst, moet nu noch eben de kans grijpen om buiten een rondje in de frisse lucht te maken, voordat in de winter mogelijk weer vaker de loopband of de ergometer thuis binnen wordt gebruikt.
Gezonde slaap en stress verminderen
Een goede en voldoende nachtrust is essentieel voor een stabiel immuunsysteem en wordt toch vaak vergeten. Nu de dagen weer korter en donkerder worden, is het de perfecte tijd om hierbij stil te staan. Dankzij de gematigde temperaturen slaap je weer herstellender en beter. Maak daar gebruik van, onderhoud je slaaptijden en verheug je op voldoende lange nachtelijke slaapfases. Je immuunsysteem zal je dankbaar zijn. Net zo belangrijk is het minimaliseren van stressfactoren. Let daar eens op. Waar krijg je vooral stress van? Het hectische alledaagse leven of energieverslindende mensen in je directe omgeving of kennissenkring? Begin er gerust mee om meer op jezelf te letten en gun jezelf meer momenten die je gelukkig maken en ontspannen. Dat kan bijvoorbeeld een langverwachte saunadag zijn met je beste vriendin of beste vriend. Maar ook het bewust genieten van een koffiepauze 's middags. Als je een balkon of terras hebt, kan ik je alleen maar aanraden om die koffiepauze 's middags te benutten en, warm ingepakt in een vest, met een dampende kop koffie of thee tien minuten buiten te gaan zitten.
Wisseldouches en sauna om af te harden
Juist bij de seizoenswisseling van de zomer naar de koelere herfst hoor je in de vriendenkring vaak het geklaag van koukleumen. Velen trekken warmere kleding aan, draaien de verwarming hoger en wensen zich een open haard in huis, waar ze zich bij het warme vuur kunnen opwarmen en het liefst helemaal niet mehr van hun plek komen. Toch zou het veel zinvoller zijn om je lichaam een beetje voor te bereiden op de temperatuurverandering. Dat gaat heel goed door jezelf heel bewust bloot te stellen aan extreme warmte en kou. Zeker, juist de kou schrikt velen af. Maar niemand vraagt van je dat je de volgende Wim Hof wordt, een extreemsporter wordt en meerdere minuten een ijsbad neemt. Begin heel klein, bijvoorbeeld met wisseldouches en regelmatige saunabezoeken. Doe altijd alleen zoveel als je jezelf en je lichaam toevertrouwt en overleg in geval van twijfel vooraf met je arts.
Ken je die Kneipp-badjes die je soms in parken, saunacomplexen of zwembaden ziet? Dat zijn wisselbadinstallaties voor watertreden, die meistal in een cirkelvorm zijn aangelegd. Daar loop je, afhankelijk van de waterdiepte tot aan je knieën, eerst een halve ronde in koud water, om vervolgens via een tussenwand over te stappen in warm water en daar de rest van het rondje af te maken. Deze manier van watertreden werd halverwege de 19e eeuw uitgevonden en bekendgemaakt door de Duitser Sebastian Kneipp; de door hem ontwikkelde waterkuur heet dan ook de Kneipp-kuur. Ook wisseldouches, oftewel het afwisselend afspoelen met koud en warm water, volgen dit soort filosofie. Hetzelfde principe geldt voor een saunagang: je stelt jezelf bloot aan zeer warme temperaturen, waarna de afkoeling met koud water volgt in de vorm van stortdouches, dompelbaden of afspoelen met een koudwaterslang. We gaan in een van de volgende artikelen nog eens apart in op het aspect van het afharden van de koude-receptoren – dit onderwerp is ontzettend boeiend en verdient daarom een afzonderlijke toelichting. Lees het gerust eens door.
Laagjeslook, thee en voldoende licht
Er zijn noch enkele andere handige tips en trucs die je de overgang naar de herfst vergemakkelijken en die we je hier graag meegeven: Thee: Bijna niets verwarmt naast het lichaam ook de ziel zo heerlijk als een gezellige kop thee wanneer het buiten weer herfstachtiger wordt. Trakteer jezelf gerust op een lekkere kop verse gemberthee met honing. Dat verwarmt niet alleen van binnenuit, je lichaam zal de gezonde ingrediënten van de verse gember ook zeker waarderen. Kleding in laagjes (laagjeslook): Er zijn van die momenten dat je het bij zonneschijn ineens weer te warm hebt en zodra de lucht betrokken raakt, krijg je het koud. Dan helpt alleen ademende kleding in meerdere lagen, en liefst veel dunnere laagjes over elkaar. Dit principe staat bekend als de 'ui-look' of laagjeslook, omdat je, afhankelijk van de buitentemperatuur, een kledinglaag kunt uittrekken of juist een extra laagje kunt aantrekken zodra het afkoelt. Deze manier van kleden werkt het beste met ademende stoffen, zoals functionele vezels of natuurlijke vezels zoals katoen. Lichtbronnen benutten of kunstmatig creëren: Bijna niets heeft ongemerkt zo'n negatieve invloed op je humeur als een lichtarme wintertijd. Ik ken veel vrienden die inmiddels regelmatig een kleine daglichtlamp gebruiken in de winter om zichzelf zo dagelijks van een extra portie licht te voorzien. Het gebrek aan licht in de herfst en winter kan de balans tussen serotonine en melatonine in ons lichaam verstoren. Melatonine is het typische slaaphormoon, terwijl serotonine 's ochtends bij het wakker worden wordt aangemaakt en bovendien werkt als een lichaamseigen antidepressivum. Door een tekort aan licht voelen we ons slap, moe en ongeconcentreerd. Dat kan zelfs tot een neerslachtige stemming leiden. Daglichtlampen ondersteunen ons dus bij de productie van het 'wakker makende' serotonine. Zo'n daglichtlamp kan jou en je humeur in de winter dus actief ondersteunen. Je ziet het: als je bewust met jezelf en je lichaam omgaat en zorgt voor voldoende beweging, licht, een goede nachtrust en een goede opname van voedingsstoffen, kun je je uitstekend voorbereiden op de koudere herfst- en wintertijd.
