Omdat de wereldbevolking blijft groeien en grondstoffen steeds schaarser worden, zoeken wetenschappers en voedingsdeskundigen naar alternatieve eiwitbronnen. Een veelbelovende optie zijn insecten, die in vergelijking met traditionele dierlijke eiwitten zoals vlees en vis een reeks gezondheids- en ecologische voordelen bieden. Het consumptie van insecten klinkt voor jou op het eerste gezicht misschien een beetje als Expeditie Robinson, maar heeft in Europa al voet aan wal gekregen, want landen zoals Duitsland staan het gebruik van bestimmte insectensoorten als voedingsmiddel toe. Hieronder lees je waarom experts geloven dat insecten de eiwitbron van de toekomst zouden kunnen zijn.
Het potentieel van insecten als duurzame eiwitbron
Insecten zijn in veel delen van de wereld, zoals Azië, Afrika en Latijns-Amerika, al lang een basisvoedsel, maar ze worden toenemend aangeprezen als een duurzame eiwitbron voor de toekomst. Voor ongeveer twee miljard mensen horen insecten bij het dagelijkse menu – dat zijn er helemaal niet zo weinig. Met hun hoge gehalte aan essentiële voedingsstoffen en hun lage milieubelasting bieden insecten tal van voordelen ten opzichte van traditionele dierlijke eiwitten zoals rund of kip. In Duitsland mogen inmiddels bepaalde insectensoorten in voedingsmiddelen worden gebruikt.
Welke insecten mogen in Duitsland worden geconsumeerd?
In de EU zijn vanuit officiële zijde tot nu toe vier insectensoorten als voedingsmiddel goedgekeurd (stand april 2023):
-
Meeltor (Tenebrio molitor), sinds juni 2021
-
Europese treksprinkhaan (Locusta migratoria), sinds november 2021
-
Huiskrekel (Acheta domesticus), sinds februari 2022 resp. januari 2023
-
Buffaloworm/piepschuimkever (Alphitobius diaperinus), sinds januari 2023
Sommige experts achten het waarschijnlijk dat er in de toekomst meer insectensoorten worden toegelaten, omdat ze een waardevolle eiwitbron vormen die op veel manieren in de voedselproductie kan worden ingezet. Geen van deze insectensoorten wordt hier vers of levend aangeboden. Afhankelijk van de soort mogen ze gemalen als insectenmeel, bevroren, gedroogd of als pasta worden aangeboden en verwerkt. Ze mogen in Duitsland onder meer aan pasta, chips of brood worden toegevoegd – maar alleen met een bijbehorende etikettering. Dus maak je geen zorgen: het moet duidelijk in de ingrediëntenlijst worden vermeld als er insectenbestanddelen aan een ander voedingsmiddel zijn toegevoegd. Daarbij moeten zowel de Latijnse als de Duitse insectennaam worden genoemd, evenals de vorm (poeder, pasta etc.) en een eventuele allergenenetikettering.
Zijn insecten als voedingsbron duurzamer?
Die vraag kan met een 'ja' worden beantwoord. Over het geheel genomen zijn insecten duurzamer dan bijvoorbeeld het vlees van vee, omdat ze minder water en andere waardevolle grondstoffen nodig hebben en minder CO2 produceren dan conventioneel vee. Daarnaast zijn ze een cholesterolarme eiwitbron, wat ze een gezonde keuze maakt voor menselijke consumptie. Insecten zouden zodoende een wichtige rol kunnen spelen bij het voeden van de groeiende wereldbevolking en een duurzame toekomst kunnen bevorderen.
Voordelen van een op insecten gebaseerd dieet in vergelijking met traditionele eiwitbronnen
Insecten als eiwitbron hebben tal van voordelen in vergelijking met traditionele eiwitbronnen zoals rund of kip. Insecten …
-
zijn rijk aan essentiële voedingsstoffen zoals eiwitten, vitamines en mineralen
-
bevatten waardevolle onverzadigde vetzuren
-
produceren in vergelijking met conventionele veeteelt minder broeikasgassen en hebben minder water en voer nodig, wat leidt tot een lagere milieubelasting
-
zijn een veel kostenefficiëntere eiwitbron, omdat ze sneller groeien en minder ruimte nodig hebben dan traditioneel vee
-
Hoewel de consumptie van insecten voor sommige mensen wennen kan zijn, zijn ze een gezond en duurzaam voedingsmiddel dat kan bijdragen aan een betere toekomst voor de mensheid.
Nadelen van insecten als eiwitbron
Als je je afvraagt wat ertegen spreekt om insecten te eten, dan valt als eerste wellicht te noemen dat hier in westerse landen zoals Duitsland de acceptatie van dit type voeding nog erg laag is. Bovendien is het duidelijk dat voor vegetariërs en veganisten dit soort nieuw voedingsmiddel niet in aanmerking komt. Andere mogelijke nadelen kunnen zijn:
-
het allergiepotentieel bij insecten als voedingsmiddel is tot nu toe nog erg weinig onderzocht
-
ook insecten moeten verder worden verwerkt om voor de markt te mogen worden gebruikt, dat kost eveneens energie
-
Het kweken van insecten in installaties als voedingsbron zou eveneens als massaveehouderij kunnen worden beschouwd
-
ook veel insecten hebben pijnreceptoren, waardoor de gangbare dodingsmethoden (invriezen, verdampen/koken) moeilijk geaccepteerd kunnen worden
-
de meeste consumptie-insecten worden afzonderlijk in speciaal daarvoor bestemde productiefaciliteiten gekweekt. Desondanks worden er per jaar ook ca. 2 triljoen insecten in het wild gevangen en tot voedsel verwerkt. Dat draagt er niet aan bij om de wereldwijde insectensterfte te verminderen.
-
ook voor insecten is voer nodig, wat op zijn beurt productiewegen enz. veroorzaakt
-
plantaardige vleesalternatieven hebben uit milieu-oogpunt ook de voorkeur boven het alternatief met eetbare insecten
-
De hoofdreden waarom er juist in Duitsland nog weinig acceptatie bestaat voor insecten als voedingsbron, is simpelweg een walgingsgrens. Het eten van insecten geldt hier als uitermate ongewoon en er is een lage bereidheid om dit alternatief te proberen. (Bron)
Conclusie: Ja, consumptie-insecten als eiwitbron zijn aantoonbaar duurzamer en klimaatvriendelijker dan het consumeren van vlees van runderen, varkens of kippen. Desondanks heersen er juist hier in Duitsland noch overwegend skeptische voorbehouden en simpelweg een culturele en ethische afwijzing van insecten als voedingsmiddel. Het betere alternatief blijft plantaardige eiwitbronnen uit peulvruchten, soja en andere plantaardige eiwitbronnen.
