Vrouwen zijn koukleumen – welke man kent niet de situatie waarin zijn partner probeert haar koude voeten aan zijn benen onder de deken te warmen? Ook op kantoor ruziën de geslachten vaak om de verwarmingstemperatuur en open ramen. Toch kunnen vrouwen er meestal helemaal niets aan doen dat ze het sneller koud hebben. Dat ligt simpelweg aan de evolutionair bepaalde, andere fysiologie van een vrouwenlichaam. De beleving van warmte en kou is simpelweg unterschiedlich. Maar wat zorgt er in het vrouwelijke lichaam eigenlijk precies voor dat vrouwen het sneller en meer koud hebben dan mannen?
Meer spieren – meer warmte-energie
De vergelijking is vrij simpel: meer spiermassa betekent meer warmte-energie. Spieren die werken, laten energie vrij. Daarvan gebruikt de spier selbst echter slechts ca. een derde om de beweging (zoals hardlopen, springen enz.) uit te voeren. De grote rest komt vrij als pure warmte. Omdat een spier zelfs in ruststand energie verbruikt, wordt zelfs dan warmte gegenereerd. Mannen hebben gemiddeld een spieraandeel van 40 procent, terwijl vrouwen gemiddeld slechts een spieraandeel van 25 procent hebben. Wat zegt ons dat? Aan de gewichten voor krachttraining, lieve vrouwen! Hoe groter het aandeel spieren, hoe hoger ook het basaal metabolisme dat het lichaam nodig heeft om alles draaiende te houden. Dat betekent uiteindelijk meer warmte-energie die voor het lichaam beschikbaar is om ook over de voeten en handen te worden verdeeld.
Hoger lichaamsvetpercentage bij vrouwen
Ook hier heeft de natuur het vrouwelijke lichaam zo geoptimaliseerd dat het voor de zekerheid altijd voorbereid is op een zwangerschap. Door het vrouwelijke lichaamsvetpercentage van ca. 25 procent (mannen slechts rond de 15 procent) kan het lichaam meer energie opslaan, die in het geval van een zwangerschap het embryo direct mede zou kunnen verzorgen. Nu vraagt iemand zich misschien af of dat niet gelijkstaat aan een eveneens hogere isolatiewerking. Ja en nee. Om ervoor te zorgen dat het vet een voordelig effect heeft op de warmte-isolatie, zou er ruimschoots genoeg van moeten zijn. En dat is nu juist wat de vrouw van vandaag koste wat het kost probeert te vermijden. Over het algemeen is de vrouw van de 21e eeuw aanzienlijk slanker dan vrouwen uit eerdere eeuwen. Het lichaamsvet isoleert de warmte weliswaar in zekere mate, maar produceert deze niet. En als de basiswarmte ontbreekt, helpt het lichaamsvet ook niet.
Vrouwen hebben een dunnere huidlaag
Een ander nadeel waardoor vrouwen het sneller koud hebben, is hun dunnere huidlaag vergeleken met die van de man. Deze is bij de vrouw gemiddeld zo'n 15 procent dunner dan bij de man. Het gevolg: de kou kan sneller het lichaam binnendringen. Bovendien wordt de huid bei kou minder goed doorbloed, omdat de bloedvaten zich in koude situaties vernauwen en het lichaam het bloed automatisch in de eerste plaats naar de vitale organen leidt.
Andere redenen voor het koud hebben: kledingkeuze, hormonen en slaaptekort
Er is noch een groot aantal kleinere en grotere oorzaken waarom vrouwen het sneller koud hebben dan mannen. Ten eerste is er de kledingkeuze: vrouwen neigen er (voorzichtig geformuleerd) eerder toe om zich niet aan het weer aangepast te kleden, maar kiezen hun kleding vaak uit op basis van wat ze mooi vinden. Strakzittende kleding heeft bovendien als bijwerking dat de warmte-isolerende laag tussen de afzonderlijke kledingstukken ontbreekt. De oplossing: kleed je liever mooi én functioneel aan. Losse kledingstukken en het laagjesprincipe zijn vooral in de winter de betere keuze dan slechts één kledingstuk dat dan ook noch eens strak zit. De vrouwelijke hormonen dragen er ebenals aan bij dat vrouwen het sneller koud hebben. Ze produceren meer oestrogeen dan mannen, wat de opbouw van een vetlaag stimuleert (trefwoord mogelijke zwangerschaft). Mannen hebben daarentegen een hoger testosterongehalte dat de spieropbouw ondersteunt. Te weinig slaap kan eveneens vaker rillen veroorzaken. Omdat vrouwen vooral bij de dubbele belasting van kinderopvoeding en werk de neiging hebben minder te slapen dan goed voor hen zou zijn, hebben ze het sneller koud dan mannen.
Wat kan een vrouw dus doen tegen dat constante koud hebben?
Welke kleine of grote trucs kunnen helpen om te zorgen dat je het als vrouw niet meer zo koud hebt? Het advies over functionele kleding in laagjes, vooral in de koudere seizoenen, hebben we je hierboven al gegeven. Een andere tip die je er vast al uit hebt gehaald is: ga sporten. Een beetje beweging helpt al meer dan helemaal geen beweging. HIIT-training of krachtsport zijn natuurlijk dingen die je flink laten zweten en ervoor zorgen dat je lichaam opwarmt. Maar ook duursporten of een sessie yoga zijn op de lange termijn ontzettend nuttig. Wie wel eens een echt strak geplande les vinyasa flows of een uur pilates heeft meegedaan, weet dat deze zogenaamd 'zachte' sporten ongelooflijk zwaar en behoorlijk zweterig kunnen zijn. Door de regelmatige beweging worden je spieren getraind (onthoud: meer spieren, meer warmte-energie) en wordt de doorbloeding gestimuleerd. Dit alles zorgt ervoor dat je ruststofwisseling iets stijgt en je het over het algemeen minder snel koud hebt. Je kunt thuis ook een kleine homegym inrichten. Afhankelijk van de ruimte en voorkeuren is alles mogelijk, van korthalters tot een roeimachine; er is geen goed of fout. En als je het toch eens koud hebt, zijn extra acute maatregelen zoals een kop warme gemberthee, een opwarmend bad, een warmwaterkruik of een heerlijke deken op de bank natuurlijk altijd een goed idee. Ook van binnenuit verwarmende voedingsmiddelen zoals scherpe kruiden (chili, peper, verse gember) dagen je stofwisseling uit en trainen deze. Er zijn bovendien massageoliën met licht verwarmende kruidenafmetingen zoals rozemarijn. Vraag je partner gerust om 's avonds je voeten hiermee te masseren, zodat de doorbloeding wordt gestimuleerd. Beenwarmers of polswarmers zijn eveneens effectieve hulpmiddelen – als de polsen, onderbenen en enkels warm zijn ingepakt, koelen handen of voeten niet zo snel af.
